Upphafspunkturinn var könnun sem var hluti af ársskýrslu SOM-stofnunarinnar við Háskólann í Gautaborg og kynnt var í júní 2016. Tóbaksfréttastofan tók þátt í kaflanum um tóbak. Áberandi niðurstaða var mikill stuðningur við reyklaus útiverur. 66-92 prósent studdu reyklausar útikaffihús, innganga, lestarpalla, strætóskýli og svalir í fjölbýlishúsum. Hlutfall óvissra, „engrar skoðunar“ eða „hvorki gott né slæmt“ var lágt, 5-17 prósent.

Hins vegar var óvissuflokkurinn marktækt stærri í svörunum við hinum fjórum spurningunum sem fjallaði um tóbaksgjöld, ósýnilegt tóbak í verslunum, auglýsingalausar sígarettupakkningar og þjóðlega pólitíska ákvörðun um reyklaust samfélag, 21-40 prósent.

Göran Boëthius setti fram þá tilgátu að lágu og óvissu tölurnar um stuðning við reyklausar aðstæður utandyra væru vegna þess að flestir hefðu reynslu og þekkingu á tóbaksreyk utandyra.

–Þess vegna er auðvelt að skilja merkingu þeirrar spurningar, en til dæmis spurningin um að setja kröfur um að geyma sígarettupakkningar þar sem ekki sést í verslunum veitir þátttakendum í könnuninni of litlar upplýsingar til að þeir telji sig vita nægilega vel til að taka afstöðu, segir Göran Boëthius.

– Þörf er á meiri upplýsingum í spurningunum sem bæta þekkingu þeirra sem svara. Þetta auðveldar afstöðu en skoðanakannanir óttast að spurningarnar verði leiðandi ef þær innihalda meiri upplýsingar. Þess vegna eru þær stuttar.

Boëthius fékk þá hugmynd að bera saman niðurstöður tveggja hópa í könnun þar sem annar hópurinn er spurður út í stuttar spurningar úr SOM-könnuninni og hinn út í ítarlegri upplýsandi spurningaformúlur sem veita aukna þekkingu á efninu. Eftir samráð við SOM-stofnunina og með styrk frá Jacob Wallenberg-sjóðnum var skoðanastofnuninni Novus falið að kanna í hvaða mæli ítarlegri upplýsingar ásamt spurningunum hafa áhrif á niðurstöðu könnunarinnar. Það voru fjórar SOM-spurningar sem ekki fjalla um útivist sem prófaðar voru.

Tilraunin sýndi marktæk áhrif spurninga með upplýsandi orðalagi. Tillögu um að hækka skatta á sígarettur mætti ​​óverulegum mun í hópunum þremur, upprunalega SOM, Novus með og Novus án skýringatexta.

Hins vegar eykst hlutfall jákvæðra svara og hlutfall óákveðinna minnkar verulega í svörum við spurningum um bann við notkun tóbaks, auglýsingalausar tóbaksumbúðir og langtímastefnu um útrýmingu tóbaks í sænsku samfélagi. Þau njóta stuðnings sjö af hverjum tíu, en einn af hverjum tíu er neikvæður og tveir af hverjum tíu taka ekki skýra afstöðu.

–Þessi niðurstaða sýnir hversu mikilvægar upplýsingar og þekking eru þegar ákvarðanir eru teknar um mikilvæg lýðheilsumál, segir Göran Boëthius.

– Niðurstaðan sem stjórnmálamennirnir sem við erum að reyna að styðja ættu að draga er að upplýsa almenning betur um hvers vegna aðgerða þarf að grípa til og hvað þær fela í sér. Könnun okkar sýnir að með meiri þekkingu eykst skilningur á því að herða á stefnu í tóbaksmálum.