Frumvarpið með nýju ANDTS-stefnunni lagt fyrir þingið fyrir 23. mars.

ANDTS-stefnan er stefna ríkisstjórnarinnar í málum sem varða áfengi, fíkniefni, lyfjamisnotkun, tóbak og fjárhættuspil.

Þegar Tobaksfakta ræðir við Magnús Jonsson er innri undirbúningur væntanlegrar stefnumótunar hafin, sem nær til nokkurra ráðuneyta og eininga innan Stjórnarráðsins.

–Allar deildir með sína ólíku hagsmuni munu styðja lokaafurðina, svo það er spennandi vinna framundan, segir hann.

Frumvarpið, sem inniheldur nýju stefnuna, verður að leggja fyrir þingið eigi síðar en 23. mars. Þetta þýðir að það verða nokkrir mánuðir án nokkurrar gildrar ANDT-stefnu, en það var líka raunin síðast, segir hann.

–Það verður lítið bil þar. Allt er erfitt, og þegar stefnan er ákveðin mun hún veita leiðsögn fyrir aðgerðir bæði stjórnvalda og annarra aðila, segir hann.

Leynilegt efni

Magnús Jónsson vill ekki upplýsa hvað tillagan, sem nú er verið að undirbúa innanhúss, inniheldur.

„Þú verður að bíða þangað til stefnan er ákveðin,“ segir hann og hlær.

Hins vegar má búast við að þau málefni sem koma upp í opinberri umræðu fái meira rými í stefnumótuninni, að hans sögn. Fíkniefnamál eru viðeigandi núna, ásamt glæpastarfsemi hópsins. Tóbak hefur einnig siglt ofarlega á dagskrá núna á tímum heimsfaraldurs.

– Tóbaksmálið er auðvitað alltaf viðeigandi og lifir áfram, og sérstaklega í ár hefur það komið upp í samhengi sem við hefðum ekki getað séð fyrir. En það er afar ánægjulegt að reykingar hafi verið að minnka í mörg ár, segir hann.

Lýðheilsustofnunin ber ábyrgð á landsvísu á samræmingu stefnunnar og hefur komið með tillögur að því hvað mætti ​​fella inn í hana.

„Við erum að skoða tillögur þeirra, þar á meðal að halda áfram að ná markmiði tóbaksloka – Reyklaus Svíþjóð 2025, sem ríkisstjórnin hefur ákveðið,“ segir hann.

Það er ekki enn ljóst hvað verður innifalið í nýju stefnunni, en hún verður að fela í sér viðbúnað vegna óvæntra atburða.

„Stefnan ætti að vera nógu víðtæk og sveigjanleg til að hægt sé að aðlaga hana að núverandi aðstæðum. Hún ætti ekki að vera of langur verkefnalisti,“ segir hann.

Skýringar á ráðstöfunum varðandi tóbakslokaleikinn

Göran Boëthius, formaður Tobaksfakta, segir að Tobaksfakta hafi reynt að skýra rökin fyrir því hvað þurfi til að stjórnvöld nái markmiðinu fyrir árið 2025 á haustmánuðum í samskiptum við Lýðheilsustofnunina.

–Það er nauðsynlegt að ráðstafanir tóbakssamningsins séu innleiddar í sænska löggjöf. Það krefst einnig þess að núverandi rannsókn á „samræmdri reglugerð um allar tóbaksvörur“ sé nægilega ítarleg og feli ekki aðeins í sér tillögur að markaðssetningu snyrtivara. Áhersla tóbaksiðnaðarins á nýjar nikótínvörur sýnir að við verðum að líta á nikótín og nikótínfíkn sem sameiginlegan þátt sem ber að berjast gegn í allri áframhaldandi reglugerð um tóbak, segir hann í athugasemd.

Í bréfi til heilbrigðis- og velferðarráðuneytisins í desember 2020 lagði Tobacco Facts til aðgerðir sem ættu að vera hluti af nýju ANDTS-stefnunni ásamt rökstuðningi fyrir því hvers vegna.

Ellefu deildir með skoðanir

Magnús Jónsson hefur unnið að ANDTS-stefnunni í rétt rúmt ár. Ellefu ráðuneyti taka meira og minna þátt í vinnunni.

–Öll ráðuneyti nema varnarmálaráðuneytið taka þátt á einhvern hátt og hafa skoðanir og tillögur um textann, en áherslan er á heilbrigðisráðuneytið, dómsmálaráðuneytið, menntamálaráðuneytið og fjármálaráðuneytið.

Á síðasta ári hefur hann hlustað á og talað við um 20 viðeigandi yfirvöld og um 40 samtök til að fá svör við spurningum um hvað hefur virkað vel með núverandi stefnu og hvað má bæta.

Í vor voru haldnir fjórir fyrirlestrar um efnin forvarnir, aðgengi, umönnun og stuðning, og skipulag og stjórnarhætti.

Fjárhagsáætlun 95,6 milljónir fyrir árið 2021

Það sem er ljóst er að fjárhagsáætlun fyrir ANDT-aðgerðir árið 2021 er 95,6 milljónir sænskra króna.

„Undir lok stefnumótunartímabilsins er fjármagnið dregið úr og þá er komið að því að meta, taka saman og hætta því,“ segir hann.

Summan er heldur ekki algild takmörkun.

– Það er fjármagnið sem er tiltækt í fjárveitingunni sem fjármagnar viðleitni innan ANDT og forvarna gegn fjárhættuspilum, en svo er hægt að tengja aðgerðirnar við önnur málefni, segir hann.

Lesið meira um ANDT-stefnuna fyrir árin 2016–2020 á vefsíðu sænsku Lýðheilsustofnunarinnar.

Lesið mat Lýðheilsustofnunarinnar á núverandi stefnu.