Samkvæmt nýju ráðleggingunum ætti að bjóða fullorðnum sem nota daglegt munntóbak ráðgjafarviðtal hjá heilbrigðisstarfsfólki. Fyrir börn og ungmenni eiga ráðleggingarnar einnig við þótt þau noti munntóbak sjaldnar. Ráðleggingarnar eiga við bæði um brúnt og hvítt munntóbak.
Thomas Lindén, deildarstjóri hjá Heilbrigðis- og velferðarstofnuninni, segir við Dagens Nyheter að rannsóknir staðfesti að nikótín sé hættulegra en áður var talið. Hann bendir einnig á að sumar tegundir af hvítu snusi innihalda hærri skammta af nikótíni en brúnt snus.
Heilbrigðis- og velferðarstofnunin hefur þó engar ráðleggingar um rafrettur. Þetta er ekki vegna þess að talið er að veiping sé minna skaðleg en hefðbundnar sígarettur eða neftóbak, heldur vegna þess að Heilbrigðis- og velferðarstofnunin telur að nægileg þekking skorti.
– Til þess að við getum gefið út ráðleggingar þurfum við að vita að það er hættulegt og hafa árangursríkar aðgerðir. En það eru allar ástæður til að ætla að heilsufarsáhætta fylgi rafrettum, ef ekki meiri, segir Thomas Lindén við DN.
Nýju leiðbeiningarnar á landsvísu mæla með sérhæfðri ráðgjöf fyrir ungt fólk undir 18 ára aldri sem reykir eða notar neftóbak. Þetta þarf ekki að vera dagleg notkun, heldur getur verið meira einsleit. Algengt er að ungt fólk noti bæði sígarettur og neftóbak. Hættan á að byrja að reykja eykst einnig fyrir þá sem byrja að nota neftóbak á unga aldri, skrifar Landlæknisembættið. Því er sama ráðleggingin gefin óháð því hvort viðkomandi notar neftóbak eða reykir.
Ungt fólk undir 18 ára aldri er forgangshópur, þar sem rannsóknir sýna að heili unglinga er sérstaklega viðkvæmur fyrir áhrifum nikótíns, skrifar Heilbrigðis- og velferðarstofnunin:
„Þeir sem byrja að nota nikótín snemma á ævinni eiga einnig á hættu að þróa með sér sterkari nikótínfíkn. Nikótínfíkn er skaðleg í sjálfu sér, en einnig áhættuþáttur fyrir fleiri fíkn, svo sem fíkn í áfengi, amfetamín, kókaíni og heróíni. Ungt fólk með ADHD á auðveldara með að þróa með sér nikótínfíkn og á einnig erfiðara með að brjóta slíka fíkn.“
Tillögurnar frá Heilbrigðis- og velferðareftirlitinu eiga við um þrjár gerðir stuðnings: ráðgjafarsamtal, hæf ráðgjafarsamtal og stuðningsáætlanir fyrir fjölskyldur, hæft ráðgjafarsamtal, en fyrir alla fjölskylduna.
Eitt vandamálið er að aðgerðir fyrir ungt fólk hafa sýnt minni áhrif en aðgerðir fyrir fullorðna. Þetta þýðir að stuðningur við ungt fólk sem reykir og notar neftóbak hefur ekki eins mikla forgang og stuðningur við fullorðna.
Líklega eru til aðrar félagslegar aðgerðir sem hafa betri áhrif en samræður fyrir þennan aldurshóp, svo sem hátt verð á nikótínvörum og aldurstakmarkanir á kaupum, skrifar Landlæknisembættið.
Josefine Jonsson, deildarstjóri hjá sænsku Lýðheilsustofnuninni, tók þátt í veffundinum þar sem tillögurnar voru kynntar. Hún var spurð hvað þyrfti að gera í framtíðinni til að tryggja að færri ungmenni byrji að nota nikótínvörur. Hún svaraði:
– Nikótínsviðið fellur undir verndarreglugerðir, en þessar verndarreglugerðir geta verið bættar við reglugerðir um til dæmis bragðbönn. Það eru góð dæmi um það víðsvegar um Evrópu þar sem leyfilegt er að selja nikótínvörur en ekki bragðbættar. Bragðefnið skiptir miklu máli fyrir hversu aðlaðandi vörurnar eru. Og svo vitum við sem vinnum fyrirbyggjandi að við höfum inngrip sem eru árangursrík, og ef verðið er hátt, þá er það mjög árangursríkt fyrirbyggjandi inngrip, þannig að hægt er að vinna með verðmyndina líka, sagði Josefine Jonsson.
Matz Larsson, yfirlæknir og dósent við tóbaksvarnadeild Háskólasjúkrahússins í Örebro, sótti einnig veffundinn. Hann sagði að samfélagið bæri skuld við fólk sem byrjaði að nota nikótín mjög ungt. Hann vísaði til þess að fyrir árið 2022 var 14-15 ára börnum heimilt að kaupa hvítt snus.
–Samfélagið ber skyldu til að hjálpa ungmennum sem byrjuðu að nota nikótín snemma. Ekki síst konum sem vilja verða barnshafandi eftir nokkur ár. Það er miklu betra ef þær hætta núna þegar við getum gefið þeim áhrifaríkustu lyfin. Sem læknir geturðu ekki gert það á meðgöngu.
Annað nýtt í tillögum, auk aukinnar áherslu á neftóbak, er að tannlækningar fá stærra hlutverk og ábyrgð. Þetta gæti til dæmis falið í sér að vekja athygli á ungu fólki sem notar neftóbak.
– Það er mjög jákvætt að bent sé á möguleikana á tannlæknaþjónustu, þar sem við hittum allan íbúa reglulega. Tannlæknar geta vakið máls á nikótínnotkun í hverjum sjúklingafundi, sérstaklega í barna- og unglingahópnum, segir Lena Sjöberg, formaður Tobacco Facts og Dentistry Against Tobacco.
https://www.dn.se/sverige/socialstyrelsen-vill-att-fler-snusare-ska-fa-hjalp-att-sluta/