Nýjasta ruslkönnun Keep Sweden Clean sýnir að 70 prósent af rusli í sænskum borgum koma frá sígarettustubbum og neftóbaki. Samtökin hafa beðið Novus um að kanna hvernig reykingamenn, neftóbaksnotendur og rafrettuneytendur líta á þetta.
Aðrir – ekki ég – rusla
Helmingur allra nikótínnotenda telur að rusl á sníkjutóbaki, sígarettustubbum og rafrettum sé stórt vandamál, reykingamenn í meira mæli. Á sama tíma er greinilegur munur á skoðunum á rusli og eigin hegðun. Þó að einn af hverjum fjórum reykingamönnum og næstum einn af hverjum þremur sníkjutómönnum segist stundum henda sígarettustubbum eða kveikjurum á jörðina, þá telja næstum átta af hverjum tíu (78 prósent) að þeir rusli sjálfir minna en aðrir.
65 prósent segjast myndu skammast sín ef einhver sæi þau kasta sígarettustubbum, sígarettustubbum eða rafrettum á jörðina. Einn af hverjum fimm segist hins vegar ekki myndu skammast sín. Konur skammast sín meira en karlar. Fleiri karlar viðurkenna einnig að hafa kastað sígarettustubbum og neftóbaki.
„Það ríkir kæruleysi gagnvart rusli. Hér þurfum við að halda áfram að vinna að því að breyta hegðun og auka þekkingu á afleiðingunum,“ segir Joakim Brodahl, varaforseti Keep Sweden Clean, í fréttatilkynningu.
Meiri þekkingar er þörf
Könnunin sýnir einnig mögulega leið fram á við. 59 prósent þeirra sem henda rusli telja sig myndu hætta ef þeir vissu að varan væri ekki lífbrjótanleg.
– Þetta þýðir að miklir möguleikar felast í einhverju eins einföldu og að veita upplýsingar um innihald vörunnar og hvað gerist þegar hún lendir í náttúrunni, segir Joakim Brodahl.
Meirihluti telur einnig að fleiri ruslatunnur og öskubakkar myndu draga úr rusli.
Margir smáhlutir á jörðinni
Neftóbaksnotendur henda mest rusli. Að minnsta kosti er það sá hópur sem viðurkennir það mest. Næstum þriðji hver neftóbaksnotandi, 29 prósent, segist stundum henda neftóbakinu sínu á jörðina og 39 prósent segjast stundum skola því niður í klósettið.
– Það er auðvelt að halda að notaður neftóbaksstöng skipti ekki miklu máli. En þegar margir gera það sama verður það umhverfisvandamál. Hér þurfum við að vekja athygli á því hvað eigi að gera við neftóbakið sitt þegar það er uppurið, segir Joakim.
Samtökin Keep Sweden Clean hafa einnig spurt um ábyrgð sígarettu- og neftóbaksframleiðenda á ruslinu. Eins og er bera þeir sem framleiða sígarettur ábyrgð, en ekki neftóbaksframleiðendurnir. Meirihluti í könnuninni telur að neftóbaksframleiðendurnir ættu einnig að bera ábyrgð. Joakim Brodahl er á sömu skoðun.
– Þeir sem framleiða sígarettur, snus og rafrettur bera mikla ábyrgð á að tryggja að vörur þeirra verði ekki að rusli. Meðal annars með því að upplýsa neytendur um hvernig eigi að farga vörunum á réttan hátt.
– Einnig er til löggjöf sem kveður á um að sígarettuframleiðendur, ásamt sveitarfélögum, verði að setja upp öskubakka á völdum stöðum til að koma í veg fyrir að sígarettustubbar lendi á jörðinni.
Eins og Tobaksfakta greindi frá áðan er í gangi lagaleg deila um hvort tóbaksfyrirtækin hafi tekið ábyrgð á þessu eða ekki.